روی دستهٔ عینک یک نام کشور نوشته شده و بیشتر خریدارها آن را مثل یک نمره میخوانند: ایتالیا بیست، چین ده. این خواندن غلط است، و همان چیزی است که باعث میشود آدمها پول اضافه بدهند بدون اینکه چیز بهتری بگیرند.
این متن سه قطب عینکسازی دنیا را کنار هم میگذارد، میگوید «ساخت کجا» از نظر قانونی دقیقاً یعنی چه، و در آخر پنج چیزی را میدهد که بهجای کشور باید چک کنی.
«ساخت کجا» یعنی چه
یک عینک از چند قطعه ساخته میشود که لزوماً از یک کشور نمیآیند: ورق مادهٔ فریم، عدسی، لولا، پیچ و پد بینی. قاعدهٔ عرفی تعیین مبدأ در تجارت این است که کشور سازنده، جایی است که آخرین تغییر اساسی روی کالا انجام شده. یعنی «Made in» معمولاً نشانی کارخانهٔ مونتاژ و پرداخت نهایی است، نه نشانی همهٔ قطعهها.
برچسب کشور، نشانی کارخانهٔ مونتاژ را میگوید. دربارهٔ کیفیت عدسی یا لولا چیزی نمیگوید.
پس دو عینک با یک برچسب کشور یکسان میتوانند از زمین تا آسمان فرق داشته باشند، و همین باعث میشود برچسب بهتنهایی تصمیمگیر خوبی نباشد.
سه قطب عینکسازی
ایتالیادرهٔ کادوره، استان بلونوقدیمیترین قطب عینکسازی دنیا؛ بیشتر گروههای بزرگ صنعت از همین منطقه بیرون آمدهاند.قوت: صنعت پیوسته، از تولید ورق استات تا مونتاژ، همه در یک منطقه.نکته: بخش زیادی از فریمهای برندهای ایتالیایی امروز در کشورهای دیگر ساخته میشود.
چینونژو، شنژن و دانیانگبزرگترین حجم تولید دنیا، هم ارزانترین عینکها و هم کار سفارشی برای برندهای گران.قوت: هر سطح کیفیتی که سفارش بدهی ساخته میشود.نکته: دقیقاً به همین دلیل، نام «چین» بهتنهایی هیچ سطحی را مشخص نمیکند.
ترکیهاستانبولقطب جوانتر، با اتحادیهٔ گمرکی با اروپا؛ بخش بزرگی از تولیدش راهی بازار اروپاست.قوت: ساخت بر اساس استاندارد اروپا و تیراژهای کوچکتر.نکته: کارخانهها متنوعاند؛ باز هم انتخاب کارخانه مهمتر از نام کشور است.
دو افسانه که باید کنار گذاشت
«چینی یعنی بیکیفیت»همان مجتمعهای صنعتی که ارزانترین عینک بازار را میسازند، برای برندهای گران دنیا هم کار میکنند. تفاوت در سفارش است، نه در کشور: خریدار میگوید چه مادهای، چه لولایی و چه عدسیای، و کارخانه همان را میسازد.
«ایتالیایی یعنی عالی»نام کشور یک استاندارد فنی نیست. عینکی که در ایتالیا مونتاژ شده باز هم میتواند عدسی معمولی داشته باشد، و برچسبش این را نمیگوید. ضمناً خیلی از برندهای شناختهشدهٔ ایتالیایی، تولیدشان را سالهاست جای دیگری انجام میدهند.
جان کلام
کشور سازنده یک نشانی است، نه یک نمره.
آنچه کیفیت را تعیین میکند کارخانه و سفارشی است که به آن داده شده. نام کشور فقط میگوید آن کارخانه کجاست.
پس چه چیزی واقعاً به کشور ربط دارد
چیزی که برایت مهم است
چقدر به کشور سازنده ربط دارد
محافظت فرابنفش عدسی
هیچ. به سفارش خریدار و استاندارد بازار مقصد ربط دارد، نه به جغرافیا
دوام لولا و پرداخت لبه
کم. به خط تولید همان کارخانه ربط دارد
قیمت
زیاد، ولی بیشتر بهخاطر دستمزد و تیراژ و تعداد واسطهها، نه کیفیت
زمان تحویل و اصلاح سفارش
زیاد. فاصله و حملونقل مستقیم اثر میگذارد
قطعهٔ یدکی و ضمانت
هیچ. این را فروشنده میدهد، نه کارخانه
اینکه بشود کارخانه را دید
زیاد، و برای یک برند کوچک از همه مهمتر است
چرا اودینو از استانبول سفارش میدهد
جواب صادقانه این نیست که ترکیه از چین بهتر است. جواب این است که برای برندی به اندازهٔ ما، نزدیکی یعنی کنترل.
فاصلهٔ مستقیم از تهران. استانبول حدود یکسوم راه ونژو است.
میشود رفت و دیدسفارش را از روی عکس تأیید نمیکنیم. نمونه را از نزدیک میبینیم و اگر ایرادی داشت، پیش از شروع تیراژ اصلاح میشود.
تیراژ کوچک ممکن استکارخانههای بسیار بزرگ برای سفارش کوچک حداقل تعداد بالا میخواهند. تیراژ کوچکتر یعنی میتوانیم بهجای دو رنگ، چند رنگ از یک مدل بیاوریم. کالکشن فعلی ۲۹ مدل و ۱۲۲ رنگبندی است.
استاندارد بازار اروپاکارخانهای که بخشی از تولیدش به اروپا میرود، ناچار است الزامهای آن بازار را رعایت کند. روی دستهٔ هر فریم اودینو نشان استاندارد و عبارت ساخت ترکیه حک شده.
اصلاح سریعتروقتی روی یک مدل ایرادی پیدا میشود، دورهای که طول میکشد تا نسخهٔ اصلاحشده برسد کوتاهتر است. این برای برندی که تازه دارد ساخته میشود، بیشتر از هر برچسبی ارزش دارد.
برند اودینو متعلق به خودمان است و مدلها با همین نام سفارش داده میشوند. طراحی و انتخاب رنگ و مشخصات از این طرف تعیین میشود و ساخت در استانبول انجام میگیرد.
یعنی کشور سازنده اصلاً مهم نیست؟مهم است، ولی نه آنطور که فکر میکنی. کشور روی قیمت، زمان تحویل و اینکه خریدار چقدر میتواند بر تولید نظارت کند اثر میگذارد. روی کیفیت یک فریم مشخص، اثر مستقیمی ندارد.
اگر روی دسته هیچ کشوری نوشته نشده باشد چه؟این خودش یک نشانه است. کارخانهای که برای بازارهای دارای مقررات کار میکند، مبدأ و نشان استاندارد را حک میکند. نبودنشان یعنی این فریم برای چنین بازاری ساخته نشده.
برند و کشور سازنده یکی هستند؟نه، و لازم هم نیست باشند. خیلی از برندها در یک کشور طراحی میکنند و در کشوری دیگر میسازند. تا وقتی مبدأ درست روی محصول نوشته شده باشد، این کار عادی صنعت است.
عدسی هم ساخت همان کشور است؟لزوماً نه. عدسی معمولاً از تأمینکنندهٔ جداگانه میآید. به همین دلیل مشخصات عدسی را باید جدا پرسید، نه از روی برچسب فریم حدس زد.
پس چرا بعضی عینکها اینقدر گرانترند؟بخشی بهخاطر مواد و ساخت است و بخش بزرگی بهخاطر نام برند، تبلیغات و زنجیرهٔ فروش. این دو را با هم اشتباه نگیر.
بیستونه مدل، ساخت استانبول
سایز، شکل، نوع لبه و رنگ عدسی هر مدل روی صفحهٔ خودش نوشته شده. هر فریم یک سال ضمانت دارد.