راهنمای خرید

UV400 یعنی چه و چرا از تیرگی عدسی مهم‌تر است؟

طیف نور با مرز ۴۰۰ نانومتری زیر عینک آفتابی اودینو مدل GL330

بخشی از نور خورشید که به چشمت آسیب می‌زند، همان بخشی است که اصلاً نمی‌بینی. چشم انسان نور را از حدود ۴۰۰ نانومتر به بالا می‌بیند؛ هرچه کوتاه‌تر از آن باشد نامرئی است و انرژی بیشتری دارد.

عدد ۴۰۰ توی «UV400» دقیقاً همین مرز است. یعنی عدسی هر چیزی را که طول‌موجش زیر ۴۰۰ نانومتر باشد می‌گیرد و نمی‌گذارد رد شود.

فرابنفش دقیقاً چیست

نور خورشید طیفی از طول‌موج‌هاست. آنچه می‌بینی از بنفش تا قرمز است. زیر بنفش، سه باند فرابنفش وجود دارد:

۴۰۰ نانومتر UVC UVB UVA نور مرئی نامرئی · اینجا را UV400 می‌گیرد چیزی که می‌بینی
هرچه طول‌موج کوتاه‌تر، انرژی بیشتر. UVC را لایهٔ اوزون می‌گیرد و به زمین نمی‌رسد؛ UVA و UVB می‌رسند.

UVC پرانرژی‌ترین است و خوشبختانه لایهٔ اوزون جلویش را می‌گیرد. UVB همان است که پوست را آفتاب‌سوخته می‌کند و بیشترش را قرنیهٔ چشم جذب می‌کند. UVA عمیق‌تر نفوذ می‌کند و به عدسی داخل چشم می‌رسد.

چه بلایی سر چشم می‌آورد

کوتاه‌مدت: سوختگی قرنیهچند ساعت بعد از ماندن طولانی زیر آفتاب شدید یا روی برف، چشم سرخ و پرآب می‌شود و سوزش دارد. مثل آفتاب‌سوختگی است، منتها روی قرنیه.معمولاً خودش خوب می‌شود، ولی دردناک است.
بلندمدت: آب مرواریدتابش تجمعی فرابنفش در طول سال‌ها یکی از عوامل شناخته‌شدهٔ کدر شدن عدسی چشم است.برگشت‌ناپذیر؛ درمانش جراحی است.
بلندمدت: ناخنکیک بافت اضافه که از گوشهٔ چشم رشد می‌کند و می‌تواند تا روی قرنیه پیش برود. در مناطق آفتابی شایع‌تر است.گاهی نیاز به جراحی پیدا می‌کند.

هیچ‌کدام از این‌ها یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد. مسئله، جمع‌شدن تابش در طول سال‌هاست؛ و دقیقاً به همین دلیل است که عینک آفتابیِ درست از بیست‌سالگی بیشتر از پنجاه‌سالگی ارزش دارد.

مهم‌ترین چیزی که باید بدانی

اشتباه رایج

تیرگی عدسی هیچ ربطی به محافظت ندارد.

یک عدسی می‌تواند کاملاً تیره باشد و صفر درصد فرابنفش بگیرد. پوشش محافظ، بی‌رنگ و نامرئی است.

چرا عینک تیرهٔ بی‌کیفیت از عینک نزدن بدتر استدر نور شدید، مردمک چشمت جمع می‌شود تا نور کمتری وارد شود. وقتی عینک تیره می‌زنی، چشم فکر می‌کند هوا تاریک‌تر است و مردمک را باز می‌کند. حالا اگر آن عدسی فرابنفش را نگیرد، دریچهٔ چشمت بازتر شده و فرابنفش بیشتری وارد می‌شود.
بدون عینک مردمک جمع عدسی تیره بدون محافظت مردمک باز · فرابنفش بیشتر
تیرگی، مردمک را باز می‌کند. اگر پوشش محافظ نباشد، همان بازشدن به ضرر تمام می‌شود.

سه عددی که همه با هم قاطی می‌کنند

روی برچسب عینک‌ها سه چیز متفاوت نوشته می‌شود که ربطی به هم ندارند. هرکدام یک کار جدا می‌کند:

چه چیزی چه می‌کند ربطی به بقیه دارد؟
UV400 اشعهٔ فرابنفش زیر ۴۰۰ نانومتر را می‌گیرد. مربوط به سلامت چشم است. مستقل. عدسی روشن هم می‌تواند UV400 باشد.
دستهٔ فیلتر ۰ تا ۴ می‌گوید چقدر از نور مرئی را کم می‌کند، یعنی عدسی چقدر تیره است. مستقل. دستهٔ ۴ لزوماً UV400 نیست.
پلاریزه خیرگیِ بازتاب از سطح‌های صاف را برمی‌دارد. مربوط به راحتی دید است. مستقل. توضیح کامل

دستهٔ فیلتر یعنی چه

استاندارد اروپایی عدسی‌ها را بر اساس درصد نور مرئی که عبور می‌دهند دسته‌بندی می‌کند:

دسته عبور نور کجا
۰ ۸۰ تا ۱۰۰٪ تقریباً بی‌رنگ، فقط ظاهری
۱ ۴۳ تا ۸۰٪ روز ابری، نور ملایم
۲ ۱۸ تا ۴۳٪ نور متوسط
۳ ۸ تا ۱۸٪ آفتاب معمولی. بیشتر عینک‌های آفتابی اینجا هستند
۴ ۳ تا ۸٪ کوهستان و برف. برای رانندگی مناسب نیست

چرا نمی‌توانی خودت امتحانش کنی

پلاریزه‌بودن را با سه آزمون ساده در چند ثانیه می‌شود فهمید. محافظت فرابنفش را نه.

هیچ آزمون خانگی قابل‌اعتمادی وجود ندارد. پوشش UV بی‌رنگ است، بو و بافت ندارد، و با چشم یا با نور معمولی دیده نمی‌شود. آنچه در اینترنت به‌عنوان «تست خانگی» می‌بینی، از اسکناس گرفته تا چراغ‌قوهٔ بنفش، نتیجهٔ قابل‌اتکا نمی‌دهد.

سه راهی که واقعاً کار می‌کنند:

دستگاه عینک‌سازبیشتر عینک‌فروشی‌ها یک UV-متر کوچک دارند. عینک را می‌گذاری داخلش و چند ثانیه‌ای عدد را نشان می‌دهد. معمولاً هم رایگان است.
نشان استاندارد روی فریمروی دستهٔ فریم‌های استاندارد نشان CE حک می‌شود. این اعلام سازنده است که محصول با استاندارد اروپایی می‌خواند.
از کجا می‌خریعینک بساط خیابانی مشخصات اعلام‌شده ندارد و کسی هم پاسخ‌گویش نیست. همین یک تصمیم، بیشتر از هر آزمونی تعیین‌کننده است.

کجا فرابنفش بیشتر است

روی برفبرف تازه بخش زیادی از فرابنفش را بازمی‌تاباند، پس چشم هم از بالا و هم از پایین نور می‌گیرد. بیشترین موارد سوختگی قرنیه در همین شرایط اتفاق می‌افتد.
کنار آب و شنسطح آب و شن روشن هم بازتاب دارند، کمتر از برف ولی به‌اندازه‌ای که یک روز ساحل را پرخطر کند.
ارتفاع بالاهرچه بالاتر بروی جوّ نازک‌تر است و فرابنفش بیشتری عبور می‌کند. کوهنوردی بدون عینک مناسب ریسک واقعی دارد.
روز ابریابر نور مرئی را کم می‌کند ولی بخش زیادی از فرابنفش از آن رد می‌شود. اینکه آفتاب را نمی‌بینی یعنی راحت‌تری، نه اینکه در امانی.
زمستانخورشید پایین‌تر است و زاویهٔ تابش مستقیماً به چشم می‌افتد؛ همان زاویه‌ای که سایبان ماشین هم جلویش را نمی‌گیرد.

چشم بچه‌ها حساس‌تر است

عدسی داخل چشم بچه‌ها شفاف‌تر از بزرگ‌سالان است و فرابنفش بیشتری را به ته چشم می‌رساند. بچه‌ها هم بیشتر بیرون‌اند. بخش زیادی از تابشی که یک نفر در کل عمرش دریافت می‌کند، پیش از هجده‌سالگی جمع می‌شود.

یعنی عینک آفتابیِ استاندارد برای بچه یک تجمل نیست. اگر قرار است یکی از دو نفر عینک درست بزند، آن یکی بچه است.

عدسی‌های اودینو

هر بیست‌ونه مدل عینک آفتابی اودینو UV400 و پلاریزه هستند. این دو با هم می‌آیند و جدا انتخاب نمی‌شوند. روی دستهٔ فریم‌ها هم نشان CE حک شده.

فریم‌ها در استانبول ساخته می‌شوند و مشخصات هر مدل، از اندازه تا رنگ عدسی، روی صفحهٔ خودش نوشته شده. اگر هنوز نمی‌دانی کدام اندازه به دردت می‌خورد، راهنمای سایز فریم را ببین، و برای انتخاب فرم، راهنمای شکل صورت.

چند سؤال که زیاد می‌پرسند

UV400 با «۱۰۰٪ محافظت UV» فرقی دارد؟در عمل نه. هر دو یعنی عدسی تا ۴۰۰ نانومتر را می‌گیرد، که کل UVA و UVB را پوشش می‌دهد.
عینک طبی معمولی هم UV می‌گیرد؟خیلی از عدسی‌های طبی امروزی پوشش UV دارند، حتی اگر بی‌رنگ باشند. ولی خودکار نیست؛ از عینک‌سازت بپرس.
پوشش UV با زمان از بین می‌رود؟در عدسی‌های استاندارد، پوشش داخل خود مادهٔ عدسی است نه لایه‌ای روی سطح، پس با تمیزکردن پاک نمی‌شود. چیزی که خط می‌افتد پوشش ضدخش است.
عدسی روشن هم می‌تواند UV400 باشد؟بله. پوشش محافظ بی‌رنگ است. یک عدسی کم‌رنگ می‌تواند UV400 باشد و یک عدسی خیلی تیره نباشد.
پشت شیشهٔ ماشین در امانم؟شیشهٔ جلوی خودرو بخش زیادی از UVB را می‌گیرد، ولی شیشه‌های کناری معمولاً کمتر. رانندهٔ حرفه‌ای بیشتر از همه در معرض تابش از سمت پنجره است.
وقتی نمی‌توانم خودم UV را بسنجم، به چه کسی اعتماد کنم؟به فروشنده‌ای که مشخصات را نوشته و حاضر است جوابش را تکرار کند. پنج سؤالی که باید از فروشنده بپرسی.

بیست‌ونه فریم، همه UV400 و پلاریزه

مشخصات هر مدل روی صفحهٔ خودش نوشته شده: اندازه، رنگ عدسی، و فرم فریم.